หน้าตอบ แก้มตอบ เกิดจากอะไร แก้ด้วยวิธีไหนได้บ้าง

หน้าตอบ หรือ แก้มตอบ เกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งปริมาตรไขมันที่ลดลง กระดูกใบหน้าเปลี่ยนแปลงตามวัย น้ำหนักลดเร็ว หรือผิวหย่อนคล้อย จึงไม่ควรแก้ด้วยการเติมเพียงอย่างเดียวในทุกเคส คุณหมอควรประเมินก่อนว่าปัญหาเกิดจากโครงสร้างชั้นใด เพื่อเลือกวิธีที่เหมาะสม เช่น ฟิลเลอร์ สารกระตุ้นคอลลาเจน ไขมันตัวเอง หรือการยกกระชับ โดยไม่ทำให้ใบหน้าดูเต็มเกินไป

หน้าตอบ แก้มตอบ คืออะไร

หน้าตอบ แก้มตอบ (Sunken Cheeks) คือลักษณะที่บริเวณใต้โหนกแก้ม หน้าแก้ม หรือขมับมีปริมาตรลดลงจนเห็นเป็นแอ่งเว้า ทำให้โหนกแก้มและแนวกรามดูชัดขึ้น บางคนอาจมีร่องใต้ตา ร่องแก้มหรือผิวหย่อนคล้อยร่วมด้วย ทั้งนี้ ต้องบอกก่อนว่าหน้าตอบไม่ถือเป็นโรค แต่เป็นลักษณะที่อาจเกิดจากโครงสร้างเดิม อายุ น้ำหนัก หรือปัจจัยสุขภาพบางอย่าง

หน้าตอบ มีจุดสังเกตตรงไหนบ้าง

การประเมินเบื้องต้นว่าใบหน้าของเรา เข้าข่ายลักษณะหน้าตอบหรือไม่ สามารถพิจารณาได้จากจุดสังเกตหลัก ๆ บริเวณใบหน้าผ่านการส่องกระจก ดังนี้

• แก้มบุ๋มลึก บริเวณกระพุ้งแก้มใต้โหนกแก้มยุบตัวลงเป็นแอ่ง ไม่เต็มอิ่ม
• โหนกแก้มเด่นชัด พอไขมันแก้มหายไป กระดูกโหนกแก้มจะดูโก่งนูนและหน้าดูดุขึ้น
• ผิวแนบชิดกระดูกขากรรไกรมากขึ้น จนเห็นแนวกระดูกชัดเจน ขาดความละมุน
• ร่องลึกค่อนข้างชัดเจน ผิวแก้มหย่อนคล้อยลง ทำให้ร่องแก้มและร่องมุมปากดูลึกขึ้น
• ขมับตอบ ดูยุบตัวลงเป็นแอ่งเว้าเข้าไป ทำให้กรอบหน้าด้านบนดูไม่เรียบเนียน

ซึ่งอาการหน้าตอบในแต่ละคนอาจเกิดขึ้นได้ในหลายบริเวณและมีความรุนแรงที่ต่างกันไปตามสาเหตุ ตั้งแต่การยุบตัวเล็กน้อยบริเวณใต้ตา ขมับ ไปจนถึงการฝ่อตัวของชั้นไขมันบริเวณกระพุ้งแก้ม

หน้าตอบ เกิดจากสาเหตุอะไร

หน้าตอบไม่ได้เกิดจากการสูญเสียคอลลาเจนเพียงอย่างเดียว แต่เกิดได้จากความเปลี่ยนแปลงหลายชั้นของใบหน้า ได้แก่

• อายุที่มากขึ้น ร่างกายสูญเสียคอลลาเจนและชั้นไขมันใต้ผิวหนังฝ่อตัวลง รวมถึงกระดูกใบหน้าเริ่มทรุดตัวตามธรรมชาติ
• น้ำหนักลดลงรวดเร็ว การหักโหมลดน้ำหนักหรืออาการเจ็บป่วย ทำให้ไขมันบนใบหน้าถูกดึงไปใช้จนแก้มซูบตอบ
• โครงสร้างหน้าและพันธุกรรม คนที่โหนกแก้มสูงหรือขากรรไกรกว้าง เมื่ออายุมากขึ้นไขมันอาจลดลง จึงเห็นรอยตอบชัดกว่าปกติ
• ผลข้างเคียงจากหัตถการ การฉีดโบท็อกซ์ลดกรามบ่อยเกินไป หรือใช้เครื่องยกกระชับด้วยพลังงานสูงจนอาจทำให้หน้าตอบในคนที่มีไขมันน้อย

เวลาประเมินปัญหาหน้าตอบ หมอจะไม่ได้ดูเพียงว่าแก้มยุบมากน้อยแค่ไหน แต่ต้องแยกก่อนว่าปริมาตรหายจากกระดูก ไขมัน กล้ามเนื้อ หรือเกิดจากผิวหย่อน เพราะแต่ละสาเหตุใช้วิธีแก้ไม่เหมือนกัน

พฤติกรรมที่กระตุ้นให้หน้าตอบ

นอกจากโครงสร้างใบหน้าหรือกรรมพันธุ์ที่เป็นปัจจัยหลักแล้ว พฤติกรรมบางอย่างในชีวิตประจำวันของเราก็อาจเป็นตัวการร่วมที่เร่งให้ไขมันและคอลลาเจนใต้ผิวสลายตัวจนเกิดปัญหาหน้าตอบได้เช่นกัน

• หักโหมลดน้ำหนัก
• ปล่อยให้ตัวเองเครียดและอดนอน
• สูบบุหรี่จัด ดื่มแอลกอฮอล์บ่อย
• ดื่มน้ำน้อยเกินไป
• เคี้ยวอาหารข้างเดียว
• ทำหัตถการลดกล้ามเนื้อกราม หรือ ยกกระชับมากเกินไป

หน้าตอบอันตรายไหม

ในทางการแพทย์ อาการหน้าตอบไม่ได้อันตรายถึงชีวิตเพราะส่วนใหญ่เป็นเพียงความเปลี่ยนแปลงของชั้นไขมันและโครงสร้างผิวตามวัย ยกเว้นในกรณีที่หน้าตอบอย่างรวดเร็วร่วมกับมีอาการป่วย ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนของโรคภายในที่ทำให้ร่างกายทรุดโทรมลง

ผลกระทบของปัญหาหน้าตอบ

แม้ว่าหน้าตอบจะไม่ใช่เรื่องอันตราย แต่อาการซูบจนแก้มตอบนี้ก็อาจส่งผลกระทบโดยภาพลักษณ์และความมั่นใจในชีวิตประจำวัน ดังนี้

• หน้าดูโทรมและแก่กว่าวัย
• หน้าดุและขาดความละมุน
• ผิวหย่อนคล้อยและเกิดร่องลึก
• สูญเสียความมั่นใจ
• แต่งหน้าค่อนข้างยาก
• มองเห็นริ้วรอยรอบใบหน้าได้ง่ายขึ้น

วิธีแก้ปัญหาแก้มตอบ ด้วยหัตถการทางการแพทย์

การแก้ไขปัญหาหน้าตอบในปัจจุบันเราไม่ได้เน้นแค่การเติมให้เต็ม แต่เป็นการเลือกหัตถการที่เข้าไปฟื้นฟูโครงสร้างใบหน้าตามสาเหตุที่แท้จริงของแต่ละเคส เช่น

ฉีดฟิลเลอร์แก้มตอบ

ฉีดฟิลเลอร์แก้มตอบ เหมาะกับผู้ที่มีปริมาตรแก้มหรือโครงสร้างพยุงผิวลดลงในระดับไม่มากถึงปานกลาง โดยหมอจะใช้ฟิลเลอร์หรือสารเติมเต็มไฮยาลูรอนิกแอซิดเติมในชั้นและตำแหน่งที่เหมาะสม เพื่อช่วยลดความเว้าลึกและปรับเงาบนใบหน้าให้ดูสมดุลขึ้น

ฉีดกระตุ้นคอลลาเจน

สารกลุ่ม Biostimulator เช่น PLLA หรือ CaHA อาจพิจารณาในผู้ที่มีผิวบาง ความยืดหยุ่นลดลง หรือมีการสูญเสียปริมาตรระดับหนึ่ง ผลลัพธ์จะค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงตามกระบวนการสร้างคอลลาเจน จึงไม่เหมาะกับผู้ที่ต้องการเติมแอ่งลึกให้เต็มในทันที

ฉีดไขมันตัวเอง

เหมาะกับผู้ที่สูญเสียปริมาตรหลายบริเวณหรือต้องการใช้ไขมันจากร่างกายของตนเอง โดยคุณหมอจะดูดไขมันจากบริเวณที่เหมาะสม นำมาคัดแยกและฉีดกลับเข้าสู่ใบหน้า ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับอัตราการติดของไขมัน และบางคนอาจต้องเติมซ้ำหลังประเมินผล

ร้อยไหม

ร้อยไหม เหมาะกับบางกรณีที่ยังมีปริมาตรแก้มอยู่ แต่เนื้อเยื่อเคลื่อนต่ำหรือหย่อนคล้อย การร้อยไหมช่วยยกและจัดตำแหน่งเนื้อเยื่อได้บางส่วน ช่วยพรางปัญหาหน้าตอบ แต่ไม่สามารถทดแทนไขมันที่ฝ่อตัวหรือเติมแก้มที่เว้าลึกได้ จึงต้องประเมินแยกจากปัญหาขาดปริมาตร

การดูแลตัวเองเพื่อป้องกันแก้มตอบ

นอกจากหัตถการทางแพทย์แล้ว การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมง่าย ๆ ในชีวิตประจำวันก็ช่วยชะลอไม่ให้หน้าตอบก่อนวัยได้ในเบื้องต้น เช่น

• เลี่ยงการลดน้ำหนักแบบหักโหม เพราะจะดึงไขมันใบหน้าไปใช้ก่อนจนหน้าดูตอบเกินไปได้
• เน้นทานโปรตีนและวิตามิน เพื่อนำไปซ่อมแซมคอลลาเจน ควบคู่วิตามินซีและอี
• นอนให้พอและลดความเครียด ช่วยยับยั้งฮอร์โมนคอร์ติซอลที่เป็นตัวการเร่งสลายคอลลาเจนใต้ผิว
• งดสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์ ลดการหดตัวของหลอดเลือดและการขาดน้ำ ทำให้ผิวแห้งและดูซูบ
• บริหารกล้ามเนื้อแก้ม ทำท่าอมลมสลับซ้ายขวาฝั่งละ 5 วินาที ช่วยฝึกกล้ามเนื้อหน้าแก้มให้กระชับ
• ดื่มน้ำวันละ 8-10 แก้ว เติมความชุ่มชื้นจากภายใน ป้องกันผิวแห้งกร้านและยุบตัวจนดูซูบตอบ
• ใช้สกินแคร์กลุ่มเติมน้ำ เน้นไฮยาลูโรนิกแอซิดหรือเซราไมด์ ช่วยให้ผิวดูอิ่มฟูและพรางเงาดำตรงแอ่งแก้ม

หน้าตอบ กินอะไรดี

สำหรับคนที่มีปัญหาหน้าตอบ การเพิ่มสารอาหารให้ชั้นผิวเป็นวิธีดูแลตัวเองในทางอ้อม โดยควรเน้นไปที่กลุ่มโปรตีนและคอลลาเจนเพื่อเข้าไปซ่อมแซมและเสริมมวลผิวให้หนาแน่นขึ้น ควบคู่ไปกับอาหารที่มีไขมันดี เช่น อะโวคาโด ถั่วและเมล็ดพืช หรือปลาทะเล เพื่อเติมความชุ่มชื้นและคงความอิ่มเอิบให้เซลล์ไขมันบริเวณใบหน้าดูเต็มอิ่มขึ้น

ทำไมนอนดึกทำให้หน้าตอบ

การนอนดึกไม่ได้ทำให้ไขมันแก้มหายโดยตรง แต่อาจทำให้ผิวฟื้นตัวได้ไม่เต็มที่ เกราะป้องกันผิวทำงานลดลง รวมถึงทำให้ผิวแห้ง หมอง และร่องรอบดวงตาเห็นชัดขึ้น จึงทำให้ใบหน้าดูโทรมหรือเหมือนหน้าตอบมากกว่าเดิม โดยเฉพาะผู้ที่มีปริมาตรแก้มน้อยอยู่แล้ว

แก้มตอบข้างเดียว ผิดปกติไหม

ใบหน้าของคนเราอาจมีความไม่สมมาตรเล็กน้อยได้ตามธรรมชาติ รวมถึงอาจเห็นต่างกันจากขนาดกล้ามเนื้อ โครงกระดูกและปริมาตรไขมันแต่ละข้าง อย่างไรก็ตาม หากแก้มข้างหนึ่งยุบลงอย่างรวดเร็วหรือมีอาการชา อ่อนแรง ปวด เคี้ยวลำบาก หรือมุมปากผิดปกติร่วมด้วย ควรพบคุณหมอเพื่อหาสาเหตุ

สรุป

หน้าตอบหรือแก้มตอบเกิดได้จากทั้งโครงสร้างใบหน้า ความเปลี่ยนแปลงของกระดูกและไขมันตามวัย น้ำหนักลดเร็ว กล้ามเนื้อมีขนาดลดลง หรือภาวะสุขภาพบางอย่าง วิธีแก้จึงต้องเลือกตามชั้นโครงสร้างที่เป็นสาเหตุ อย่างในบางเคสอาจเลือกฉีดฟิลเลอร์และไขมันช่วยทดแทนปริมาตร ใช้สารกระตุ้นคอลลาเจนเน้นฟื้นฟูคุณภาพผิว หรือร้อยไหมซึ่งเหมาะกับความหย่อนคล้อยในบางกรณี ควรให้คุณหมอประเมินใบหน้าโดยรวมก่อนเลือกหัตถการ