ร่องน้ำหมาก คืออะไร เกิดจากอะไร ร่องลึกควรแก้ยังไงให้ดูตื้นขึ้น

ร่องน้ำหมาก เป็นริ้วรอยที่อาจทำให้ใบหน้าอาจดูเหนื่อย หรือมุมปากตกได้ สำหรับวิธีแก้ไข หมอต้องดูก่อนว่าเกิดจากผิวหย่อน แก้มห้อย ไขมันกดร่อง หรือโครงสร้างคางและกราม เพราะแต่ละสาเหตุใช้วิธีดูแลต่างกัน ทั้งการฉีดฟิลเลอร์ ลดแรงกล้ามเนื้อ ยกกระชับ หรือผ่าตัดในเคสที่หย่อนมาก

ร่องน้ำหมาก คืออะไร อยู่ตรงไหนของใบหน้า

ร่องน้ำหมาก คือ แนวร่องหรือรอยพับบริเวณใบหน้าส่วนล่าง ซึ่งเริ่มจากมุมปากและลากเฉียงลงไปทางคางหรือขอบกราม จึงต่างจากร่องแก้มที่เริ่มจากด้านข้างจมูกและลากลงมาหามุมปาก บางคนอาจเห็นเป็นเพียงเงาบาง ๆ ขณะที่บางคนมีร่องน้ำหมากลึกจนมองเห็นได้ชัดแม้หน้านิ่ง

ร่องน้ำหมากเกิดจากอะไร

สาเหตุของร่องน้ำหมาก เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของผิวหลายปัจจัยร่วมกัน ได้แก่

• ผิวสูญเสียคอลลาเจนและความยืดหยุ่น ทำให้ผิวบาง แห้ง และเกิดรอยพับง่ายขึ้น
• ไขมันบนใบหน้ายุบตัวและเคลื่อนลง เมื่อไขมันที่เคยพยุงใบหน้าค่อย ๆ ลดลงและเคลื่อนตัวลงตามแรงโน้มถ่วง ทำให้เนื้อเยื่อด้านข้างร่องนูนขึ้นและเกิดเงาลึก
• เอ็นยึดใบหน้าหย่อน เอ็นยึดใบหน้ามีหน้าที่ช่วยพยุงเนื้อเยื่อ เมื่อหย่อนตัวลง แก้มจะตกและเกิดร่องบริเวณมุมปากได้ง่าย
• แก้มและกรอบหน้าหย่อนคล้อย น้ำหนักของเนื้อแก้มสามารถกดให้ร่องน้ำหมากชัดขึ้น
• โครงสร้างกระดูกเปลี่ยนตามวัย หลายคนคิดว่ามีเพียงผิวที่แก่ลง แต่จริง ๆ แล้วกระดูกใบหน้าก็มีการเปลี่ยนแปลงตามวัย ทำให้โครงสร้างที่เคยรองรับผิวลดลง ส่งผลให้ร่องน้ำหมากเด่นชัดขึ้น
• กล้ามเนื้อมุมปากดึงลงมากกว่าปกติ เช่น กล้ามเนื้อ Depressor Anguli Oris หรือ DAO
• รูปหน้าและพันธุกรรม บางคนมีมุมปากตก คางสั้น หรือร่องเดิมชัดตั้งแต่อายุน้อย
• น้ำหนักลดเร็ว ทำให้ไขมันบนใบหน้าลดลงและผิวปรับตัวไม่ทัน
• แสงแดดและพฤติกรรมทำร้ายผิว เช่น ไม่ทากันแดด สูบบุหรี่ หรือพักผ่อนไม่เพียงพอ

ปัญหาที่มักเกิดร่วมกับร่องน้ำหมาก

ร่องน้ำหมากมักไม่ได้เกิดขึ้นเพียงจุดเดียว แต่มักพบร่วมกับปัญหาอื่นบนใบหน้า เวลาประเมินคนไข้ หมอจึงประเมินทุกจุดร่วมกัน เพราะทั้งหมดมีผลต่อการเลือกวิธีรักษา

• แก้มห้อย เนื้อแก้มเคลื่อนลงมารวมบริเวณข้างร่อง ทำให้ร่องลึกและกรอบหน้าไม่ชัด
• ร่องแก้ม ร่องจากข้างจมูกถึงมุมปากอาจเชื่อมต่อกับร่องน้ำหมาก ทำให้เห็นแนวร่องยาวขึ้น
• มุมปากตก เกิดจากโครงสร้างผิวและแรงดึงของกล้ามเนื้อ ทำให้ใบหน้าดูเศร้าหรือไม่สดใส
• กรอบหน้าไม่ชัด ไขมันบริเวณแก้มห้อยอาจบดบังแนวกรามและทำให้ร่องข้างคางเด่นขึ้น
• คางสั้นหรือร่องข้างคางลึก ทำให้เนื้อเยื่อช่วงล่างขาดจุดรองรับและเกิดเงาบริเวณร่องง่าย
• ผิวรอบปากมีริ้วรอย มักพบร่วมในผู้ที่ผิวแห้งหรือมีความเสื่อมจากแสงแดด

ร่องน้ำหมาก แก้ยังไง วิธีลดร่องน้ำหมากแต่ละแบบช่วยอะไรบ้าง

การเลือกวิธีแก้ไขร่องน้ำหมากควรดูว่าสาเหตุหลักมาจากร่องยุบ แก้มห้อย กล้ามเนื้อดึงมุมปาก หรือผิวหย่อน การเติมเฉพาะร่องอาจไม่ตอบโจทย์ทุกคน โดยเฉพาะผู้ที่มีเนื้อแก้มกดทับร่องมาก แนวทางรักษาจึงมีหลายวิธี ได้แก่

ท่าบริหารลดร่องน้ำหมาก

หากร่องน้ำหมากเกิดจากกล้ามเนื้ออ่อนแรง การบริหารใบหน้าอาจช่วยให้กล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้นเล็กน้อย แต่ไม่สามารถแก้ปัญหาที่เกิดจากการยุบตัวของกระดูก ไขมัน หรือผิวที่หย่อนคล้อยได้ ตัวอย่างท่าที่สามารถทำได้ เช่น

• ยิ้มกว้างพร้อมเกร็งมุมปากค้างไว้ประมาณ 5-10 วินาที
• อมลมสลับซ้ายและขวาเพื่อกระตุ้นกล้ามเนื้อแก้ม
• บริหารกล้ามเนื้อรอบริมฝีปากด้วยการออกเสียง อู-อี สลับกัน

หมอแนะนำว่า การบริหารใบหน้าควรทำควบคู่กับการดูแลผิวและการรักษาที่เหมาะสม หากมีร่องน้ำหมากลึกมาก การบริหารเพียงอย่างเดียวมักไม่เห็นความเปลี่ยนแปลงชัดเจน

ฉีด Filler ร่องน้ำหมาก

สำหรับคนที่มีร่องน้ำหมากจากการสูญเสียวอลลุ่ม หัตถการ ฉีดฟิลเลอร์ เติมเต็มร่องน้ำหมากด้วยสาร Hyaluronic Acid เป็นหนึ่งในวิธีที่ได้รับความนิยม เพราะสามารถเติมเต็มร่องให้ดูตื้นขึ้นหลังทำ ซึ่งหมอจะเลือกชนิดให้เหมาะกับตำแหน่งและระดับความลึกของร่อง โดยราคาจะอยู่ที่ 4,000-14,000 บาท/1 cc

ซึ่งหมออาจไม่ได้ฉีดเฉพาะร่องน้ำหมาก คนไข้บางเคสอาจต้องเติมบริเวณแก้มส้ม ข้างแก้ม หรือคางร่วมด้วย เพื่อช่วยพยุงโครงสร้างใบหน้า

ฉีดร่องน้ำหมาก

นอกจากฉีดร่องน้ำหมากด้วยฟิลเลอร์แล้ว การฉีดร่องน้ำหมากอาจหมายถึงหัตถการชนิดอื่น โดยหมอจะเลือกตามสาเหตุ เช่น

• โบท็อก ใช้ในผู้ที่กล้ามเนื้อ DAO ดึงมุมปากลง ช่วยลดแรงดึงชั่วคราว แต่ไม่สามารถเติมร่องที่ยุบหรือยกแก้มที่ห้อยได้ แต่ก่อนฉีดหมอต้องประเมินการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้ออย่างละเอียด
• เติมไขมันหน้า ใช้ไขมันของคนไข้เติมบริเวณที่สูญเสียปริมาตร เหมาะกับผู้ที่ต้องปรับหลายตำแหน่งหรือทำร่วมกับการผ่าตัด แต่ปริมาณไขมันที่อยู่รอดอาจแตกต่างกันในบางเคส
• สารกระตุ้นคอลลาเจน เช่น Sculptra หรือ Radiesse ช่วยปรับคุณภาพผิวและโครงสร้างใบหน้าโดยรวม เหมาะกับบางคนที่ผิวบางหรือสูญเสียปริมาตรหลายตำแหน่ง แต่ผลจะค่อย ๆ เปลี่ยนแปลง และไม่ได้เติมร่องลึกให้ตื้นขึ้นหลังทำเหมือนฟิลเลอร์

เครื่องยกกระชับ

หากมีผิวหย่อนคล้อยร่วมด้วย หมออาจแนะนำเครื่องยกกระชับที่ใช้คลื่นอัลตราซาวด์หรือคลื่นวิทยุ เพื่อกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนและช่วยยกกระชับผิว ทำให้ร่องน้ำหมากดูตื้นลงได้ ตัวอย่างเช่น

• Ulthera ใช้คลื่นอัลตราซาวนด์แบบเฉพาะเจาะจง พร้อมภาพแสดงชั้นผิวขณะทำ เหมาะกับการยกกระชับผิวและกรอบหน้า
• Ultraformer III ใช้พลังงานอัลตราซาวนด์แบบโฟกัส โดยเลือกยิงได้หลายระดับความลึก เพื่อดูแลความหย่อนคล้อยในแต่ละชั้น
• Thermage FLX ใช้คลื่นวิทยุแบบขั้วเดียว หรือ Monopolar RF เพื่อส่งความร้อนลงสู่ผิวและกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน
• Oligio เป็นเครื่องกลุ่ม Monopolar RF ช่วยดูแลความหย่อนคล้อยและเพิ่มความแน่นกระชับของผิว
• Volnewmer ใช้พลังงาน Monopolar RF เน้นกระตุ้นคอลลาเจนและช่วยให้ผิวดูกระชับขึ้น

เครื่องยกกระชับไม่ได้เติมร่องโดยตรงเหมือนฟิลเลอร์ จึงเหมาะกับคนที่ร่องน้ำหมากชัดจากผิวหย่อนหรือแก้มห้อย และอาจต้องใช้ร่วมกับวิธีอื่นตามการประเมินของแพทย์

ร้อยไหม

ในคนที่มีแก้มห้อยหรือผิวหย่อนระดับปานกลาง การ ร้อยไหม อาจช่วยยกเนื้อเยื่อขึ้น ลดแรงกดบริเวณมุมปาก และช่วยให้ร่องน้ำหมากดูตื้นลง แต่ผลขึ้นอยู่กับน้ำหนักแก้ม จุดยึด ทิศทางของไหม และโครงสร้างใบหน้า

ศัลยกรรมร่องน้ำหมาก

หากมีการหย่อนคล้อยมาก โดยเฉพาะในผู้ที่มีอายุหรือมีผิวส่วนล่างของใบหน้าหย่อนชัดเจน การทำหัตถการแบบไม่ผ่าตัดอาจให้ผลได้ไม่เต็มที่ ในกรณีนี้ หมออาจพิจารณาศัลยกรรมร่องน้ำหมากเพื่อเสริมซิลิโคนหรือกระดูกอ่อนซี่โครง

บางเคสหมออาจพิจารณาเป็นการผ่าตัดดึงหน้า (Facelift) เพื่อยกชั้นเนื้อเยื่อที่หย่อนกลับขึ้นไป ซึ่งสามารถดูได้จากเคสรีวิวจากผู้รับบริการจริงที่ APEX Surgery Hospital ผลลัพธ์จะเห็นได้ว่าก่อนทำคนไข้มีทั้งร่องน้ำหมาก ร่องแก้ม และแก้มห้อย แต่หลังทำใบหน้าดูกระชับขึ้น ร่องน้ำหมากก็ลดลงตามไปด้วย โดยการผ่าตัดมีระยะพักฟื้นและมีข้อบ่งชี้เฉพาะ จึงควรได้รับการประเมินโดยศัลยแพทย์ก่อนเสมอ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับร่องน้ำหมาก

ร่องน้ำหมาก ภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร

ร่องน้ำหมาก ภาษาอังกฤษเรียกว่า Marionette Lines เนื่องจากมีลักษณะคล้ายแนวปากของหุ่นเชิด หรืออาจเรียกในทางกายวิภาคว่า Melomental Fold หรือ Labiomandibular Fold

ร่องน้ำหมากกับร่องแก้มเหมือนกันไหม

ไม่เหมือนกัน ร่องแก้มเริ่มจากข้างจมูกลงมาถึงมุมปาก ส่วนร่องน้ำหมากเริ่มจากมุมปากลงไปทางคางหรือกราม แต่ทั้งสองร่องสามารถเกิดร่วมกัน และเป็นริ้วรอยที่ได้รับผลจากความหย่อนของแก้มเหมือนกัน

ร่องน้ำหมาก วัยรุ่นเป็นได้ไหม ควรแก้ยังไง

วัยรุ่นสามารถมีร่องน้ำหมากได้จากรูปหน้า พันธุกรรม มุมปากตก คางสั้น หรือการกระจายตัวของไขมันหากร่องไม่ลึกมากอาจยังไม่จำเป็นต้องทำหัตถการ ควรให้แพทย์ประเมินก่อนว่าเป็นโครงสร้างเดิมหรือมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย

ร่องน้ำหมากลึก ทำให้หายขาดได้ไหม

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีที่รับประกันว่าร่องน้ำหมากลึกจะหายขาดและไม่กลับมาอีก เพราะใบหน้าและผิวจะเปลี่ยนไปตามวัย การรักษาช่วยลดความลึก ปรับเงา และทำให้ใบหน้าดูสมดุลขึ้น แต่ต้องติดตามและอาจต้องทำซ้ำตามวิธีที่เลือก

การมีร่องน้ำหมากมีผลต่อโหงวเฮ้งหรือไม่

เรื่องร่องน้ำหมากกับโหงวเฮ้งเป็นความเชื่อส่วนบุคคล และไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ว่าสามารถใช้ทำนายบุคลิก ชีวิต หรืออนาคตได้ ในทางการแพทย์จะประเมินจากโครงสร้างใบหน้า ผิว ไขมัน และกล้ามเนื้อเป็นหลัก

ครีมลดริ้วรอยร่องน้ำหมากช่วยได้มากแค่ไหน

ครีมลดริ้วรอยร่องน้ำหมากช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นและลดริ้วรอยเล็ก ๆ บนผิวได้ ส่วนผลิตภัณฑ์กลุ่มเรตินอยด์อาจช่วยริ้วรอยจากแสงแดดเมื่อใช้อย่างต่อเนื่อง แต่ครีมไม่สามารถเติมปริมาตร ยกแก้มที่ห้อย หรือเปลี่ยนโครงสร้างกระดูกได้

ท่าบริหารลดร่องน้ำหมาก ช่วยได้จริงไหม

อาจช่วยควบคุมกล้ามเนื้อใบหน้าได้บ้าง แต่ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าสามารถลดร่องน้ำหมากลึกหรือยกผิวที่หย่อนให้กลับมาได้ และไม่ควรเกร็งหรือดึงผิวแรงเกินไป

นวดร่องน้ำหมากช่วยได้ไหม

การนวดอาจช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายหรือลดอาการบวมชั่วคราว แต่ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าสามารถทำให้ร่องลึกหายหรือยกเนื้อเยื่อที่หย่อนกลับขึ้นมาได้ ไม่ควรดึง ถู หรือกดผิวแรง เพราะอาจทำให้ผิวระคายเคือง

ทำยังไงให้ร่องน้ำหมากหาย

ควรเริ่มจากให้แพทย์ประเมินสาเหตุ หากเกิดจากผิวแห้งอาจเน้นการบำรุง หากเกิดจากร่องยุบอาจพิจารณาฟิลเลอร์ หากมีแก้มห้อยต้องประเมินการยกกระชับ และหากหย่อนมากอาจต้องใช้การผ่าตัด

สรุป

ร่องน้ำหมากของแต่ละคนเกิดจากสาเหตุไม่เหมือนกัน บางคนเป็นจากร่องยุบ บางคนมีแก้มห้อย มุมปากตก หรือโครงสร้างใบหน้าร่วมด้วย หากคนไข้ไม่แน่ใจว่าร่องน้ำหมากของตัวเองควรแก้ด้วยวิธีไหน สามารถเข้ามาปรึกษาแพทย์ที่ APEX เพื่อวิเคราะห์ผิวและโครงสร้างใบหน้า เพื่อวางแผนการรักษาให้เหมาะกับสาเหตุของแต่ละคน