ริ้วรอยใต้ตา เกิดจากอะไร ควรแก้ด้วยวิธีไหนดี

เคยส่องกระจกแล้วรู้สึกใจหายกับเส้นริ้ว ๆ ใต้ตาที่โผล่มา ผิวรอบดวงตาคือจุดที่บอบบางและฟ้องอายุได้ง่ายจนทำให้หลายคนเสียความมั่นใจ หมออยากบอกว่าอย่าเพิ่งกังวลไป เพราะการจะแก้ปัญหานี้ได้ เราต้องมาทำความเข้าใจกันก่อนว่าริ้วรอยใต้ตาที่คุณกำลังเจอนั้นเกิดจากอะไร และเป็นริ้วรอยประเภทไหน เพื่อที่หมอจะได้พาไปเจาะลึกถึงวิธีดูแลผิวรอบดวงตาให้กลับมาเรียบเนียนสดใส

ริ้วรอยใต้ตา คืออะไร

ริ้วรอยใต้ตา (Under-eye wrinkles) คือ รอยพับ เส้นริ้ว หรือร่องลึกที่เกิดขึ้นบนผิวหนังบริเวณใต้ดวงตา ซึ่งเป็นจุดที่ผิวบอบบางและมีความเต่งตึงน้อยกว่าผิวส่วนอื่น เนื่องจากมีชั้นไขมันและต่อมไขมันอยู่น้อยมาก โดยร่องรอยเหล่านี้เกิดจากการที่โครงสร้างผิวชั้นอีลาสตินและคอลลาเจนเสื่อมสภาพลงตามอายุ ประกอบกับการขยับกล้ามเนื้อรอบดวงตาจากการยิ้มหรือกะพริบตาเป็นประจำ

ริ้วรอยใต้ตา เกิดจากอะไร

ถ้าถามหมอว่าริ้วรอยใต้ตาเกิดจากอะไร หลัก ๆ ก็มาจากผิวรอบดวงตาที่บอบบางบวกกับคอลลาเจนที่ลดลงตามวัยและพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ดังนี้

• อายุที่มากขึ้นทำให้โครงสร้างคอลลาเจนและอีลาสตินในชั้นผิวเสื่อมสภาพลง
• การขยับกล้ามเนื้อรอบดวงตาซ้ำ ๆ เวลาที่เรายิ้ม หัวเราะ หรือกะพริบตา
• รังสีรังสียูวีในแสงแดดที่เข้าไปทำลายเซลล์ผิวและเร่งให้ผิวรอบดวงตาแก่ก่อนวัย
• ผิวบริเวณรอบดวงตาขาดความชุ่มชื้น เนื่องจากมีต่อมไขมันน้อยกว่าผิวส่วนอื่น
• พฤติกรรมการใช้ชีวิตเช่นการนอนดึก พักผ่อนไม่เพียงพอ และการสูบบุหรี่
• ทำความสะอาดผิวหน้าแรงเกินไปหรือพฤติกรรมการชอบขยี้ตาบ่อย ๆ

ริ้วรอยใต้ตา มีกี่แบบ

ริ้วรอยใต้ตาหลัก ๆ แล้วทางการแพทย์จะแบ่งออกเป็น 3 แบบตามลักษณะและสาเหตุของการเกิด ดังนี้

• ริ้วรอยตื้น ๆ จากผิวขาดน้ำ (Fine Lines) : เป็นริ้วรอยเส้นเล็ก ๆ บาง ๆ ที่มักเกิดจากผิวใต้ตาแห้งกร้าน ขาดความชุ่มชื้น หรือดูแลผิวไม่เพียงพอ
• ริ้วรอยจากการแสดงอารมณ์ (Dynamic Wrinkles) : เป็นริ้วรอยที่จะเห็นได้ชัด เฉพาะเวลาที่เราขยับกล้ามเนื้อรอบดวงตา เช่น ตอนยิ้ม หัวเราะ หรือกะพริบตา จนผิวพับเป็นรอย
• ริ้วรอยร่องลึกตามวัย (Static Wrinkles) : เป็นริ้วรอยที่เห็นเป็นร่องลึกชัดเจนอยู่ตลอดเวลาแม้ในตอนที่ใบหน้าอยู่เฉย ๆ ไม่ได้แสดงอารมณ์ เกิดจากคอลลาเจนและอีลาสตินเสื่อมสภาพ

ริ้วรอยใต้ตา ร่องใต้ตา และถุงใต้ตา ต่างกันอย่างไร

ทั้ง 3 ปัญหานี้มักจะเกิดขึ้นในบริเวณใกล้เคียงกันจนทำให้หลายคนสับสนและเรียกสลับกันบ่อยๆ ค่ะ แต่มีลักษณะ สาเหตุ และวิธีรักษาที่แตกต่างกัน ดังนี้

ริ้วรอยใต้ตา (Under-Eye Wrinkles)

• ลักษณะ : เป็นเส้นริ้ว รอยยับ หรือรอยพับเล็ก ๆ บนผิวหนังตื้น ๆ บริเวณใต้ตา
• สาเหตุ : เกิดจากผิวหนังชั้นบนสูญเสียความยืดหยุ่น คอลลาเจนลดลง ผิวแห้งขาดน้ำ หรือเกิดจากการขยับกล้ามเนื้อเวลาเรายิ้มและกะพริบตาบ่อย ๆ

ร่องใต้ตา (Tear Trough)

• ลักษณะ : เป็นรอยบุ๋มหรือร่องลึกยาวลงมาจากหัวตา ขนานไปกับข้างจมูก ทำให้เบ้าตาดูเป็นแอ่ง ขอบตาดูหมองคล้ำ
• สาเหตุ : เกิดจากโครงสร้างภายในพยุงผิวเสื่อมสภาพ เช่น กระดูกใต้ตาฝ่อตัวลงตามวัย ชั้นไขมันใต้ตาฝ่อตัว หรือเอ็นยึดผิวบริเวณนั้นดึงรั้งผิวให้บุ๋มลง

ถุงใต้ตา (Eye Bags)

• ลักษณะ : เป็นก้อนเนื้อหรือถุงนูน ๆ ปูดออกมาบริเวณใต้ตาอย่างเห็นได้ชัด ทำให้ตาดูบวมและดูอ่อนล้า
• สาเหตุ : เกิดจากถุงไขมันตามธรรมชาติที่อยู่รอบดวงตาขยายใหญ่ขึ้น หรือกล้ามเนื้อและผิวหนังที่เคยพยุงไขมันส่วนนี้เกิดความหย่อนคล้อย จนทำให้ไขมันดันทะลักนูนออกมา

วิธีลดริ้วรอยใต้ตาแบบธรรมชาติ

สำหรับใครที่อยากเริ่มต้นดูแลผิวรอบดวงตาด้วยตัวเอง หมอมีวิธีลดริ้วรอยใต้ตาแบบธรรมชาติที่ทำได้ง่าย ๆ ดังนี้

• ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอวันละ 8-10 แก้วเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นและเติมเต็มความยืดหยุ่นให้ผิว
• นอนหลับพักผ่อน 7-8 ชั่วโมงต่อวัน เพื่อให้ร่างกายได้เข้าไปฟื้นฟูและซ่อมแซมเซลล์ผิวรอบดวงตา
• ประคบเย็นใต้ตาด้วยแตงกวาฝานหรือถุงชา เพื่อช่วยลดอาการบวมช่วยกระตุ้นระบบไหลเวียนโลหิต
• ทาเจลว่านหางจระเข้เพื่อ ช่วยเติมเต็มความชุ่มชื้นอย่างอ่อนโยนและลดความแห้งกร้าน
• ปรับมานอนหงายแทนการนอนตะแคง เพื่อลดการกดทับและการเสียดสีของผิวหน้ากับหมอน
• หลีกเลี่ยงพฤติกรรมการขยี้ตาหรือเช็ดเมคอัพแรง ๆ เพื่อถนอมผิวรอบดวงตาที่บอบบาง

ส่วนผสมสกินแคร์ที่ช่วยลดริ้วรอยใต้ตา มีอะไรบ้าง

การเลือกใช้สกินแคร์ที่มีส่วนผสมที่ถูกต้องและผ่านการวิจัยรองรับ ถือเป็นสิ่งสำคัญในการฟื้นฟูผิวรอบดวงตา ดังนี้

• เรตินอล (Retinol) ช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน ลดเลือนริ้วรอย
• เปปไทด์ (Peptides) ช่วยเสริมการสร้างคอลลาเจนและอีลาสติน
• ไฮยาลูรอนิก แอซิด (Hyaluronic Acid) ช่วยเติมความชุ่มชื้นให้ผิว ลดริ้วรอยเล็ก ๆ
• วิตามินซี (Vitamin C) ช่วยต้านอนุมูลอิสระ กระตุ้นคอลลาเจน และทำให้ผิวใต้ตาดูสว่าง
• ไนอะซินาไมด์ (Niacinamide) ช่วยเสริมเกราะป้องกันผิว ลดการสูญเสียน้ำ และทำให้ผิวแข็งแรง
• เซราไมด์ (Ceramides) ช่วยฟื้นฟูเกราะป้องกันผิว เพิ่มความชุ่มชื้น

หัตถการลดริ้วรอยใต้ตา มีอะไรบ้าง

หากสกินแคร์เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ หัตถการทางการแพทย์สามารถช่วยฟื้นฟูผิวใต้ตาและลดเลือนริ้วรอยได้ ดังนี้

การฉีดโบท็อกใต้ตา

ฉีดโบท็อกใต้ตา เหมาะมากสำหรับริ้วรอยที่เกิดจากการแสดงอารมณ์ เช่น เวลาที่ยิ้มหรือหัวเราะแล้วผิวใต้ตาพับเป็นเส้น โดยตัวยาจะเข้าไปช่วยคลายกล้ามเนื้อรอบดวงตาชั่วคราว ทำให้ผิวบริเวณใต้ตาดูตึงกระชับและเรียบเนียนขึ้น

การฉีดฟิลเลอร์ใต้ตา

ฉีดฟิลเลอร์ใต้ตา สำหรับคนที่มีปัญหาริ้วรอยร่องลึกร่วมกับเบ้าตาดูยุบตัวลงตามวัย โดยหมอจะใช้สารเติมเต็มประเภทไฮยาลูโรนิกแอซิดฉีดเข้าไปเพื่อเติมเต็มแอ่งลึกให้ดูตื้นขึ้น ผิวใต้ตาจะดูฟู อิ่มน้ำ รอยยับดูจางลง

Skin Booster

Skin Booster เช่น Juvelook, Rejuran และ Belotero Revive เป็นต้น เป็นการเติมสารบำรุงเข้าสู่ชั้นผิวเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นและฟื้นฟูคุณภาพผิว ช่วยให้ผิวใต้ตาอิ่มฟู ลดริ้วรอยเส้นเล็ก และทำให้ผิวดูเรียบเนียนขึ้น

Collagen Biostimulator

เช่น Sculptra, Radiesse และ Gouri เป็นต้น เหมาะสำหรับผู้ที่มีริ้วรอย จากการสูญเสียคอลลาเจนและความหย่อนคล้อย โดยช่วยกระตุ้นให้ร่างกายสร้างคอลลาเจนใหม่ ทำให้ผิวใต้ตาแข็งแรง แน่นกระชับ และคุณภาพผิวดีขึ้น

เครื่องยกกระชับด้วยคลื่นพลังงาน

กลุ่มคลื่นวิทยุความถี่สูง (Radio Frequency – RF) เช่น Thermage, Volnewmer และ กลุ่มคลื่นอัลตราซาวด์ (Focused Ultrasound) เช่น Ulthera สามารถช่วยกระตุ้นคอลลาเจนและยกกระชับผิวใต้ตา เหมาะสำหรับผู้ที่เริ่มมีผิวหย่อนคล้อยและต้องการฟื้นฟูโดยไม่ต้องผ่าตัด

การทำเลเซอร์ลดริ้วรอย

เช่น Fractional Laser หรือ Picosecond Laser การใช้พลังงานแสงเลเซอร์ยิงลงไปเพื่อผลัดเซลล์ผิวชั้นบนที่เสื่อมสภาพอย่างอ่อนโยน เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาริ้วรอยเส้นเล็ก ๆ สะสม ผิวใต้ตาไม่เรียบเนียน

ก่อนทำริ้วรอยใต้ตา เตรียมตัวอย่างไร

การเตรียมผิวและร่างกายให้พร้อมก่อนทำหัตถการ จะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดเอฟเฟกต์ไม่พึงประสงค์ ดังนี้

• เข้ารับการประเมินกับแพทย์ เพื่อหาสาเหตุและเลือกรูปแบบการรักษาที่เหมาะสม
• แจ้งประวัติการแพ้ยา โรคประจำตัว ยาที่รับประทาน และหัตถการที่เคยทำบริเวณใต้ตา
• งดยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด เช่น แอสไพริน หรือยาแก้อักเสบบางชนิด
• งดอาหารเสริมบางชนิด เช่น น้ำมันปลา วิตามินอี แปะก๊วย และโสม ประมาณ 5-7 วัน
• งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อนทำ เพื่อลดโอกาสเกิดรอยช้ำ
• พักผ่อนให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการขยี้ตาหรือทำให้ผิวใต้ตาระคายเคือง

หลังทำหัตถการลดริ้วรอยใต้ตา ควรดูแลตัวเองอย่างไร

หลังจากทำหัตถการเสร็จเรียบร้อยแล้ว ผิวบริเวณใต้ตาจะมีความบอบบางเป็นพิเศษ ควรดูแลดังนี้

• ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด และรับประทานยาตามที่สั่ง
• หลีกเลี่ยงการนวด กด หรือขยี้บริเวณใต้ตาในช่วงแรกหลังทำ
• งดซาวน่า อบไอน้ำ ออกกำลังกายหนัก และกิจกรรมที่ทำให้ร่างกายร้อนประมาณ 24-48 ชั่วโมง
• งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และงดสูบบุหรี่ในช่วงแรก เพื่อลดอาการบวม
• ทาครีมกันแดดและสวมแว่นกันแดดเมื่อออกกลางแจ้ง เพื่อลดการทำร้ายผิวจากรังสี UV
• ใช้มอยส์เจอไรเซอร์หรือสกินแคร์ที่ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นตามคำแนะนำของแพทย์
• ดื่มน้ำให้เพียงพอและพักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อช่วยฟื้นฟูคุณภาพผิว

วิธีป้องกันการเกิดริ้วรอยใต้ตา

การป้องกันริ้วรอยใต้ตาควรเริ่มตั้งแต่ก่อนที่ปัญหาจะเกิดขึ้น เพราะผิวบริเวณนี้มีความบอบบางและเสื่อมสภาพได้ง่าย หากดูแลอย่างสม่ำเสมอจะช่วยชะลอการเกิดริ้วรอย ดังนี้

• ทาครีมกันแดดเป็นประจำ และสวมแว่นกันแดดเมื่อต้องเผชิญแสงแดด เพื่อป้องกันรังสี UV
• ใช้ครีมบำรุงรอบดวงตาที่มีส่วนผสมช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นและลดเลือนริ้วรอย
• หลีกเลี่ยงการขยี้ตาแรง ๆ เพราะอาจทำให้ผิวใต้ตาเกิดการระคายเคือง
• พักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อให้ผิวสามารถซ่อมแซมตัวเองและลดความหมองคล้ำ
• ดื่มน้ำให้เพียงพอในแต่ละวัน เพื่อคงความชุ่มชื้นและลดโอกาสเกิดริ้วรอยจากผิวแห้ง
• รับประทานอาหารที่มีวิตามินซี โปรตีน และสารต้านอนุมูลอิสระ เพื่อช่วยสร้างคอลลาเจน
• งดสูบบุหรี่และลดการดื่มแอลกอฮอล์ เพราะช่วยเร่งการเสื่อมของคอลลาเจนและอีลาสติน

FAQ ริ้วรอยใต้ตา

อายุยังน้อยแต่ทำไมมีริ้วรอยใต้ตาแล้ว

ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากอายุเพียงอย่างเดียว วัยรุ่นก็เป็นได้หากมีพฤติกรรมผิวแห้งขาดน้ำ ชอบนอนดึก ขยี้ตาแรง ๆ เป็นภูมิแพ้ตา หรือเกิดจากพันธุกรรมที่มีโครงสร้างผิวรอบดวงตาบางกว่าปกติ

อายครีมราคาแพง สามารถช่วยริ้วรอยใต้ตาให้หายสนิทได้ไหม

อายครีมช่วยให้ริ้วรอยจางลงและชะลอการเกิดรอยใหม่ได้ดี โดยเฉพาะรอยตื้นๆ ที่เกิดจากผิวแห้ง แต่ไม่สามารถทำให้ริ้วรอยที่ เป็นร่องลึกหรือรอยที่เกิดจากการขยับกล้ามเนื้อหายไปได้ ต้องพึ่งหัตถการทางการแพทย์ร่วมด้วย

ระหว่างฟิลเลอร์กับโบท็อกใต้ตา ควรฉีดอะไรดี

ต้องดูที่ลักษณะปัญหา ถ้าผิวพับเป็นเส้น ๆ เวลาขยับหน้า ให้เลือกโบท็อก แต่ถ้าใต้ตาเป็นรอยบุ๋มลึก เป็นร่อง หรือเบ้าตาดูยุบตัวลงไปทำให้หน้าดูโทรม หมอแนะนำให้เลือกฉีดฟิลเลอร์เพื่อเติมเต็มวอลลุ่มผิว

ถ้าหยุดทำหัตถการ ริ้วรอยใต้ตาจะกลับมาไหม

ไม่แย่ไปกว่าเดิมแน่นอน เมื่อหมดฤทธิ์ของตัวยาหรือพลังงานเลเซอร์ ผิวใต้ตาก็จะค่อย ๆ กลับคืนสู่สภาพเดิมตามกระบวนการร่วงโรยตามธรรมชาติของอายุเรา ไม่ได้ทำให้ริ้วรอยลึกขึ้นหรือแย่ลง

สรุป

ริ้วรอยใต้ตาเป็นปัญหาที่เกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งอายุที่เพิ่มขึ้น การแสดงสีหน้า แสงแดด และการสูญเสียคอลลาเจน ดังนั้นการรักษาให้เห็นผลควรเริ่มจากการวิเคราะห์ว่าเป็นริ้วรอยประเภทใด แล้วเลือกวิธีดูแลหรือหัตถการที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล การดูแลอย่างสม่ำเสมอร่วมกับการใช้สกินแคร์ที่มีหลักฐานรองรับ และหัตถการที่ช่วยกระตุ้นคอลลาเจนหรือฟื้นฟูคุณภาพผิว สามารถช่วยลดเลือนริ้วรอยและชะลอการเสื่อมของผิวรอบดวงตาได้