ปากกาลดน้ำหนัก ผลข้างเคียงมีอะไรบ้าง อาการไหนควรระวัง

ปากกาลดน้ำหนักผลข้างเคียงที่พบได้บ่อย มักเป็นอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ท้องผูก แน่นท้อง หรืออ่อนเพลีย โดยเฉพาะในช่วงเริ่มใช้ยาหรือช่วงที่ปรับเพิ่มขนาดยา อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดกับทุกคน และความรุนแรงอาจแตกต่างกันตามชนิดของยา สุขภาพ และการตอบสนองของแต่ละบุคคล หากมีอาการรุนแรงหรือผิดปกติ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที

ผลข้างเคียงจากการใช้ปากกาลดน้ำหนัก

ผลข้างเคียงจากการใช้ ปากกาลดน้ำหนัก อย่างกลุ่ม GLP-1 หรือ GIP และ GLP-1 receptor agonist จริง ๆ จะมีผลต่อความอยากอาหารและทำให้กระเพาะเคลื่อนอาหารช้าลง มักเกิดขึ้นในช่วงแรกที่เริ่มใช้ยาหรือตอนที่ปรับเพิ่มขนาดยา เช่น

• คลื่นไส้ อาเจียน
• แน่นท้อง ท้องอืด เรอบ่อย
• ระบบขับถ่ายแปรปรวนชั่วคราว
• เวียนศีรษะ อ่อนเพลีย
• ผิวหนังบริเวณที่ส่งตัวยาอาจมีรอยแดง

ซึ่งหมอต้องบอกก่อนว่าอย่าเพิ่งกลัวเกินไป เพราะอาการเหล่านี้อาจไม่ได้เกิดกับทุกคน และความรุนแรงอาจแตกต่างตามชนิดยา ขนาดยา โรคประจำตัว รวมถึงการตอบสนองของแต่ละคน

ผลข้างเคียงปากกาลดน้ำหนักมักเกิดช่วงไหน กี่วันหาย

ผลข้างเคียงในเคสทั่ว ๆ ไป มักพบได้ในช่วงเริ่มใช้ ช่วงสัปดาห์แรก ๆ หรือหลังปรับเพิ่มขนาดยา โดยอาการเล็กน้อยอาจค่อย ๆ ลดลงภายในหลายวันถึงหลายสัปดาห์ แต่ไม่มีระยะเวลาที่แน่นอนสำหรับทุกคน หากอาการไม่ดีขึ้น รบกวนการรับประทานอาหาร ดื่มน้ำไม่ได้ หรือเกิดซ้ำทุกครั้งหลังฉีด ควรแจ้งหมอก่อนใช้ยาครั้งถัดไป

ปากกาลดน้ำหนักผลข้างเคียงของแต่ละชนิดเหมือนกันไหม

ผลข้างเคียงบางอย่างของปากกาลดน้ำหนักอาจคล้ายกัน โดยเฉพาะอาการทางกระเพาะและลำไส้ แต่ข้อควรระวังของแต่ละตัวยาไม่เหมือนกัน ดังนี้

ข้อมูลในตารางเป็นเพียงชื่อตัวยา ปากกาลดน้ำหนักอาจมีชื่อแบรนด์เพื่อการโฆษณาต่างกันไป เช่น Wegovy Mounjaro Saxenda เป็นต้น

ทำไมปากกาลดน้ำหนักถึงมีผลข้างเคียง

หมอมองว่าปากกาลดน้ำหนักบางชนิดมีผลต่อความอยากอาหารและการเคลื่อนที่ของอาหาร โดยเฉพาะกลุ่ม GLP-1 หรือ GIP และ GLP-1 ซึ่งหมอขออธิบายเป็นกลไกแบบเข้าใจง่าย ๆ ดังนี้

• ตัวยาเข้าควบคุมหลายระบบในร่างกายพร้อมกัน เพื่อลดความอยากอาหาร
• อาหารจึงค้างอยู่ในกระเพาะนานขึ้น ทำให้อิ่มนาน แต่ส่งผลให้แน่นท้องและคลื่นไส้
• ยาส่งสัญญาณไปที่สมองโดยตรง อาจทำให้มีอาการเวียนศีรษะหรือพะอืดพะอมได้
• อาการมักเกิดชั่วคราวในช่วง 1-2 สัปดาห์แรก หรือช่วงที่เพิ่งปรับเพิ่มขนาดยา
• ร่างกายขาดพลังงานและน้ำชั่วคราว ส่งผลให้อ่อนเพลียและท้องผูกตามมา

ทั้งนี้ การใช้ปากกาลดน้ำหนักผลข้างเคียงที่พบอาจต่างกันไป เพราะยาแต่ละชนิดมีข้อบ่งใช้และข้อควรระวังต่างกัน จึงไม่ควรใช้ตามผู้อื่นหรือปรับยาเองโดยไม่มีคำแนะนำจากหมอ

วิธีลดโอกาสเกิดผลข้างเคียงจากปากกาลดน้ำหนัก

การดูแลตัวเองอย่างเหมาะสมอาจช่วยลดโอกาสที่อาการจะรบกวนชีวิตประจำวันได้ แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะไม่เกิดผลข้างเคียง เพราะร่างกายของแต่ละคนตอบสนองต่อยาแตกต่างกัน

• ใช้ยาตามชนิดและแผนที่คุณหมอกำหนด
• ไม่เพิ่มหรือลดขนาดยาเอง
• ไม่เปลี่ยนวันฉีดเอง
• รับประทานอาหารช้าลง
• หยุดรับประทานเมื่อเริ่มรู้สึกอิ่ม
• ลดขนาดมื้ออาหาร หากมื้อใหญ่ทำให้แน่นท้อง
• หลีกเลี่ยงอาหารมันหรืออาหารปริมาณมาก
• ดื่มน้ำให้เพียงพอในแต่ละวัน
• แจ้งโรคประจำตัวและยาที่ใช้อยู่ทั้งหมด
• บันทึกอาการ วันที่เกิด และความรุนแรงของอาการ
• มาติดตามผลตามนัดเป็นประจำ

สำหรับใครที่ใช้ปากกาลดน้ำหนักไปแล้วทานได้น้อยมาก หมอแนะนำว่าไม่ควรฝืนอดอาหาร เพราะอาจทำให้ร่างกายได้รับพลังงาน โปรตีน และน้ำไม่เพียงพอ ควรแจ้งหมอก่อนเพื่อปรับแผนให้เหมาะสม

มีผลข้างเคียงแล้วควรหยุดปากกาลดน้ำหนักทันทีไหม

หากมีอาการทั่วไปอย่างคลื่นไส้ แน่นท้อง หรือท้องผูกเล็กน้อย ไม่จำเป็นต้องหยุดยาทันที เพราะมักหายได้เองเมื่อร่างกายเริ่มปรับตัว แต่ถ้ามีอาการรุนแรง เช่น ปวดท้องเฉียบพลันอย่างรุนแรง อาเจียนไม่หยุด หรือหายใจลำบาก ควรหยุดยาแล้วรีบพบหมอทันที

เช็กลิสต์อาการหลังใช้ปากกาลดน้ำหนักที่ควรพบหมอ

แม้ผลข้างเคียงของปากกาลดน้ำหนักส่วนใหญ่จะไม่รุนแรง แต่บางอาการที่เกิดขึ้นอาจเป็นสัญญาณของภาวะแทรกซ้อนที่ต้องได้รับการตรวจโดยคุณหมอ เช่น

• ปวดท้องรุนแรงหรือต่อเนื่อง
• ปวดชายโครงขวาหรือมีตัวเหลือง
• อาเจียนหรือท้องเสียจนดื่มน้ำไม่ได้
• หน้าบวม คอบวม หรือหายใจลำบาก
• มีอาการน้ำตาลในเลือดต่ำ
• คลำพบก้อนที่คอหรือเสียงแหบเรื้อรัง

ใครบ้างที่ควรแจ้งหมอก่อนใช้ปากกาลดน้ำหนัก

ก่อนเริ่มใช้ปากกาลดน้ำหนัก ควรแจ้งประวัติสุขภาพและยาที่ใช้อยู่ทั้งหมด โดยเฉพาะผู้ที่มีภาวะต่อไปนี้เพื่อป้องกันผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น เช่น

• เคยเป็นตับอ่อนอักเสบหรือนิ่วในถุงน้ำดี
• มีโรคไตหรือเคยขาดน้ำรุนแรง
• มีกระเพาะอาหารบีบตัวช้าหรือโรคทางเดินอาหารรุนแรง
• เป็นเบาหวานและใช้อินซูลินหรือยาลดน้ำตาลชนิดอื่น
• มีเบาหวานขึ้นจอตาหรือการมองเห็นเปลี่ยนแปลง
• เคยแพ้ยากลุ่ม GLP-1 หรือส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์
• กำลังตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร
• กำลังจะเข้ารับการผ่าตัด ส่องกล้อง หรือหัตถการที่ต้องใช้ยาสลบหรือยาระงับความรู้สึก
• มีประวัติหรือคนในครอบครัวเป็นมะเร็งไทรอยด์ชนิด Medullary Thyroid Carcinoma หรือมีภาวะ MEN 2

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการใช้ปากกาลดน้ำหนัก

ปากกาลดน้ำหนักทำให้คลื่นไส้ทุกคนไหม

ไม่ทุกคน เพราะบางคนอาจไม่มีอาการ ขณะที่บางคนอาจคลื่นไส้ในช่วงเริ่มใช้หรือเพิ่มขนาดยา ความรุนแรงขึ้นอยู่กับตัวยา ขนาดยา อาหาร และการตอบสนองของแต่ละคน

ใช้ปากกาลดน้ำหนักแล้วอาเจียนปกติไหม

การอาเจียนเล็กน้อยอาจเกิดขึ้นได้ แต่ไม่ควรมองว่าเป็นอาการปกติ เพราะถ้าสังเกตว่าตัวเองอาเจียนหลายครั้ง ดื่มน้ำไม่ได้ ปวดท้องมาก หรือเริ่มมีอาการขาดน้ำ ควรติดต่อคุณหมอทันทีเลย

ท้องผูกจากปากกาลดน้ำหนักแก้อย่างไรดี

หมอแนะนำว่าควรดื่มน้ำให้เพียงพอ รับประทานผักและกากใยในปริมาณที่เหมาะสม รวมถึงเคลื่อนไหวร่างกายสม่ำเสมอ หากท้องผูกรุนแรง ปวดท้อง ท้องบวม หรืออาเจียน ไม่ควรซื้อยาระบายมาใช้ต่อเนื่องเอง

ปรับลดโดสยาเองเมื่อมีผลข้างเคียงได้ไหม

ไม่ควรปรับลดหรือเพิ่มโดสยาด้วยตัวเอง เพราะปากกาแต่ละชนิดมีวิธีปรับขนาดยาและการจัดการเมื่อลืมฉีดแตกต่างกัน ควรติดต่อคุณหมอผู้ดูแลเพื่อประเมินก่อนเปลี่ยนแผน

ปากกาลดน้ำหนัก ใช้บ่อย ๆ ทำให้ไตเสื่อมไหม

ตัวยาไม่ได้ทำให้ไตเสื่อมในทุกคน แต่การอาเจียนหรือท้องเสียต่อเนื่องอาจทำให้ร่างกายขาดน้ำและเกิดไตบาดเจ็บเฉียบพลันได้ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคไตเดิม จึงควรรีบพบคุณหมอเมื่อดื่มน้ำไม่ได้หรือปัสสาวะน้อยลง

สรุป

ปากกาลดน้ำหนัก ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยในเคสทั่วไปมักเป็นอาการคลื่นไส้ อาเจียน แน่นท้อง ท้องเสีย หรือท้องผูก โดยเฉพาะช่วงเริ่มยาและช่วงเพิ่มขนาดยา หากเป็นอาการเล็กน้อยอาจค่อย ๆ ดีขึ้นเมื่อร่างกายปรับตัว แต่ไม่ควรฝืนใช้ยาหากรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำไม่ได้ หรือถ้ามีอาการรุนแรงอื่น ๆ ควรรีบพบคุณหมอทันที