รีแพร์ หัตถการที่ช่วยแก้ปัญหาช่องคลอดหลวม หย่อนคล้อย โดยเฉพาะคุณแม่หลังคลอดหรือผู้ที่มีปัญหาไอจามแล้วปัสสาวะเล็ดจนเสียความมั่นใจ แต่หลายคนอาจยังสับสนว่าระหว่างการผ่าตัดกับเลเซอร์ แบบไหนเหมาะกับปัญหาแต่ละแบบ วันนี้เราจะพาทุกคนไปเจาะลึก พร้อมสังเกตอาการที่ควรเข้ารับการประเมิน และเปรียบเทียบข้อดีและข้อจำกัดของแต่ละวิธีก่อนตัดสินใจ
รีแพร์ คืออะไร
Repair หรือ รีแพร์ คือคำที่มักใช้เรียกการดูแลปัญหาช่องคลอดหย่อนคล้อยหรือความกระชับโดยรวม ซึ่งมีทั้งการบริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน การใช้พลังงานเลเซอร์หรือ RF การฉีดสารเติมเต็ม และการผ่าตัด โดยแต่ละวิธีมีหลักการและความเหมาะสมแตกต่างกัน
ช่องคลอดหย่อนคล้อยเกิดจากอะไร
อาการช่องคลอดหย่อนคล้อยไม่ได้เกิดจากความเสื่อมตามวัยเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีอีกหลายปัจจัยใกล้ตัวที่เราอาจนึกไม่ถึง ดังนี้
- กล้ามเนื้อถูกยืดขยายจากการคลอดบุตร
- อายุที่เพิ่มขึ้นและการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเอสโตรเจน
- ไอจามเรื้อรัง ท้องผูกต้องเบ่ง หรือยกของหนักเป็นประจำ
- ภาวะน้ำหนักเกินหรือมีแรงดันในช่องท้องสูงกดทับอุ้งเชิงกราน
- พันธุกรรมเนื้อเยื่ออ่อนแอ หรือเคยผ่าตัดใหญ่ในอุ้งเชิงกราน
การรีแพร์ช่วยแก้ปัญหาอะไรได้บ้าง
การรีแพร์แต่ละวิธีมีเป้าหมายต่างกัน บางวิธีเน้นกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน บางวิธีเน้นสภาพเนื้อเยื่อหรือความชุ่มชื้น ส่วนการผ่าตัดเหมาะกับผู้ที่มีความหย่อนคล้อยหรือความผิดปกติของโครงสร้างชัดเจน เช่น
- รู้สึกช่องคลอดหลวมหรือความกระชับลดลง
- มีลมออกจากช่องคลอดขณะเคลื่อนไหว
- ช่องคลอดแห้งหรือระคายเคืองในบางราย
- ปัสสาวะเล็ดขณะไอ จาม หรือออกแรง
- มีความหย่อนคล้อยหลังคลอด
- มีอาการที่ส่งผลต่อความมั่นใจหรือการใช้ชีวิต
*ผลลัพธ์จะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับหัตถการ
รีแพร์ช่องคลอดมีกี่วิธี ต่างกันอย่างไร
การรีแพร์กระชับช่องคลอดมีหลายวิธี ตามความเหมาะสมของปัญหาและความต้องการ โดยแต่ละวิธีมีจุดเด่นและรูปแบบที่แตกต่างกัน ดังนี้
บริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน
บริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานหรือการขมิบช่องคลอด เพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อด้วยตัวเอง โดยขมิบกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานค้างไว้ 3–5 วินาที แล้วคลาย 3–5 วินาที ทำซ้ำแบบนี้ประมาณ 10–15 ครั้งต่อ 1 รอบ
ผ่าตัดรีแพร์
เป็นการศัลยกรรมตกแต่งเนื้อเยื่อและกล้ามเนื้อช่องคลอดที่หย่อนคล้อย ให้กลับมากระชับ เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาช่องคลอดหลวมมาก จากการคลอดทางช่องคลอดหรืออายุที่เพิ่มขึ้น ซึ่งต้องอาศัยเวลาในการพักฟื้น
เลเซอร์รีแพร์
เลเซอร์รีแพร์เป็นการใช้พลังงานกับเนื้อเยื่อบริเวณช่องคลอดโดยไม่ต้องผ่าตัด อาจนำมาใช้เพื่อปรับสภาพเนื้อเยื่อในบางราย ส่วนผู้ที่มีอาการปัสสาวะเล็ดควรเข้ารับการประเมินชนิดและสาเหตุก่อนเลือกวิธีดูแลหรือเข้ารับบริการ
ฟิลเลอร์น้องสาว
การฉีดสารเติมเต็มบริเวณอวัยวะเพศ หรือที่มักเรียกว่า ฟิลเลอร์น้องสาว เป็นการฉีดสารเติมเต็ม (HA) เข้าไปบริเวณเนื้อเยื่อเพื่อเพิ่มความอวบอิ่ม แต่ผลลัพธ์จะอยู่ได้ชั่วคราว ต้องกลับมาฉีดซ้ำเมื่อฟิลเลอร์สลายตัว
เครื่องยกกระชับ (RF)
RF ใช้คลื่นความถี่วิทยุส่งพลังงานความร้อนสู่เนื้อเยื่อ เพื่อกระตุ้นการเปลี่ยนแปลงของคอลลาเจนและปรับสภาพเนื้อเยื่อในบางราย เป็นหัตถการที่ไม่ใช่การผ่าตัด จึงไม่มีแผลผ่าตัด ทั้งนี้ ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับปัญหาและชนิดอุปกรณ์
แต่ละวิธีทำงานคนละส่วนและไม่สามารถใช้แทนกันได้ แนะนำให้สอบถามคุณหมอเพื่อประเมินก่อนทำ
ผ่าตัดรีแพร์ vs ฟิลเลอร์ vs เลเซอร์รีแพร์ เลือกแบบไหนดี
เพราะระดับความหลวมและปัญหาช่องคลอดของแต่ละเคสรุนแรงไม่เท่ากัน การเลือกวิธีรีแพร์ที่เหมาะสม จึงต้องพิจารณาจากปัจจัยที่เกี่ยวข้อง เช่น
สุดท้ายแล้ว หมอจะเป็นคนช่วยประเมินจากปัญหาและข้อจำกัดของแต่ละคนอีกครั้ง อย่างเคสที่หลวมมากก็อาจต้องพิจารณาการผ่าตัด แต่หากมีอาการปัสสาวะเล็ด ควรประเมินชนิดและสาเหตุของอาการก่อน
เช็กลิสต์อาการแบบไหนที่เหมาะกับการรีแพร์
ถ้าเริ่มรู้สึกว่าร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงจนส่งผลต่อความมั่นใจ ลองมาเช็กอาการเตือนเหล่านี้ดูว่า ปัญหาที่กำลังเจอเข้าข่ายที่ควรทำรีแพร์แล้วหรือยัง เช่น
- มีลมเล็ดออกมาจากช่องคลอดขณะเปลี่ยนท่าทาง ออกกำลังกาย หรือมีเพศสัมพันธ์
- ไอ จาม หรือหัวเราะแล้วมีปัสสาวะเล็ดออกมาบ่อยครั้งจนเสียความมั่นใจ
- รู้สึกว่าความกระชับลดลง หรือความรู้สึกขณะมีเพศสัมพันธ์เปลี่ยนไปจากเดิม
- มีอาการช่องคลอดแห้ง เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ (พบได้บ่อยในวัยทอง)
- รู้สึกหน่วงบริเวณอุ้งเชิงกราน มีก้อนนูน หรือรู้สึกเหมือนมีสิ่งยื่นออกมาทางช่องคลอด
ใครที่ยังไม่เหมาะกับการรีแพร์
แม้ว่าการรีแพร์จะช่วยแก้ปัญหาได้ แต่ไม่ใช่ทุกคนจะทำได้ทันที เพราะมีผู้ที่จำเป็นต้องเลื่อนการทำออกไปก่อน หรือต้องประเมินโดยคุณหมออย่างละเอียด เช่น
- ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ หรือวางแผนจะมีลูกด้วยวิธีคลอดธรรมชาติอีกในอนาคต
- ผู้ที่มีการติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน ช่องคลอด หรือทางเดินปัสสาวะ (ต้องรักษาให้หายก่อน)
- ผู้ที่อยู่ระหว่างมีประจำเดือน (ควรรอให้ประจำเดือนหมดสนิทก่อนอย่างน้อย 3–7 วัน)
- ผู้ที่มีแผลสดหรือแผลยังไม่หายสนิท บริเวณช่องคลอดและปากช่องคลอด
- ผู้ที่มีโรคประจำตัวรุนแรง หรือมีภาวะเลือดแข็งตัวผิดปกติ (สำหรับเคสที่ต้องผ่าตัด)
การเตรียมตัวก่อนทำรีแพร์
การเตรียมตัวก่อนทำรีแพร์ถือเป็นขั้นตอนที่มองข้ามไม่ได้เลย เพราะถ้าร่างกายเราพร้อม นอกจากจะช่วยลดความเสี่ยงขณะทำแล้ว ยังช่วยให้แผลสมานตัวได้เร็วขึ้น (กรณีผ่าตัด) ดังนี้
- ตรวจภายใน เพื่อประเมินโครงสร้างกล้ามเนื้อและเลือกวิธีที่เหมาะสม
- งดยาและอาหารเสริมที่ทำให้เลือดหยุดไหลช้า เช่น แอสไพริน วิตามิน E น้ำมันปลา
- นัดหมายหลังประจำเดือนหมด ควรรอให้ประจำเดือนหมดสนิทแล้วอย่างน้อย 1 สัปดาห์
- งดสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์อย่างน้อย 1–2 สัปดาห์ กรณีที่มีแผล เพื่อการฟื้นตัวเต็มที่
- แจ้งโรคประจำตัวและประวัติแพ้ยา โดยเฉพาะเบาหวาน ความดัน หรือเลือดแข็งตัวผิดปกติ
- งดน้ำและอาหาร 6–8 ชั่วโมง (เฉพาะเคสผ่าตัด) ในกรณีที่ต้องดมยาสลบหรือใช้ยาชา
รายละเอียดการเตรียมตัวอาจต่างกันไปตามหัตถการ แนะนำให้สอบถามอีกครั้ง
หลังทำรีแพร์ควรดูแลตัวเองอย่างไร
การดูแลตัวเองในเคสผ่าตัดรีแพร์หรือเคสไม่ผ่าตัดอาจต่างกันเล็กน้อย ขึ้นอยู่กับความบอบช้ำของเนื้อเยื่อและการสมานแผลที่ต่างกัน ดังนี้
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการรีแพร์
อายุเท่าไหร่ถึงจะทำรีแพร์ได้
การทำรีแพร์ไม่ได้พิจารณาจากอายุเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับลักษณะปัญหา สุขภาพโดยรวม การตั้งครรภ์ในอนาคต และความเหมาะสมของแต่ละวิธี
ถ้าอนาคตอยากมีลูกอีก ควรผ่าตัดรีแพร์ไหม
หากยังวางแผนตั้งครรภ์หรือคลอดทางช่องคลอด ควรแจ้งแพทย์ก่อนเลือกวิธี เนื่องจากการตั้งครรภ์และการคลอดอาจส่งผลต่อเนื้อเยื่อและผลลัพธ์ที่ทำไว้
หลังทำรีแพร์ควรพักฟื้นกี่วัน
ระยะเวลาพักฟื้นจะต่างกันตามวิธี หากเป็นเลเซอร์หรือฟิลเลอร์อาจไม่ต้องพักฟื้นและกลับไปทำงานได้ตามปกติ แต่ถ้าเป็นเคสผ่าตัด หมอแนะนำให้พักผ่อนอย่างเต็มที่และงดกิจกรรมหนักประมาณ 1 – 2 สัปดาห์แรก
ทำรีแพร์แล้ว มีโอกาสกลับมาหลวมอีกไหม
โอกาสกลับมาหลวมได้อีก เนื่องจากเนื้อเยื่อและกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานของคนเราจะเสื่อมสภาพและหย่อนคล้อยลงเมื่ออายุมากขึ้น รวมถึงพฤติกรรมการยกของหนัก หรือการตั้งครรภ์ในอนาคต
หลังทำรีแพร์กี่วันถึงมีเพศสัมพันธ์ได้ตามปกติ
สำหรับเคสเลเซอร์หรือฟิลเลอร์ หมอจะแนะนำให้งดประมาณ 3–7 วัน แต่ถ้าเป็นเคสผ่าตัดใหญ่ ควรงดตามระยะเวลาประมาณ 6–8 สัปดาห์ เพื่อรอให้ไหมละลายและแผลด้านในสมานตัวดีก่อน
สรุป
การทำรีแพร์ คือหัตถการที่ช่วยแก้ปัญหาช่องคลอดหย่อนคล้อย ปัสสาวะเล็ดจากอายุ หรือการคลอดบุตรที่พบได้ในเคสทั่วไป มีทางเลือกตั้งแต่การใช้เลเซอร์หรือฟิลเลอร์สำหรับปัญหาขั้นเริ่มต้นที่ไม่ต้องพักฟื้น ไปจนถึงการผ่าตัดสำหรับเคสที่มีความหย่อนคล้อยมาก ทั้งนี้ ผู้เข้ารับบริการต้องเตรียมตัวและดูแลแผลหลังทำอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการงดมีเพศสัมพันธ์ ตามคำแนะนำของคุณหมอ
